Kiedy przychodzi jesień, zdrowie plasuje się w centrum naszej uwagi. Chłodne wieczory i poranki, deszcze, silny wiatr. Łatwiej w taką pogodę złapać przeziębienie. Jak zadbać jesienią o zdrowie?

Ostatnio w sklepie przy kasie stałam z dużą ilością różnych owoców, w tym bananów (tak, wiem, że wychładzają organizm). Przede mną stała pani z dużą ilością cytryn. Owocowe zakupy to świetna okazja do wymiany poglądów 😉 Pani stwierdziła, że bananów teraz nie kupuje, bo jesień idzie, więc czas na cytryny. Zasadniczo jesień już przyszła, zatem, jeśli jeszcze tego nie zrobiliśmy, warto zadbać o to, by była dla nas pogodna.

W chłodne pory roku często sięgamy po owoce cytrusowe, ponieważ są one bogate w witaminę C, antocyjany, polifenole. Jednocześnie dobrze jest pamiętać, że ta grupa owoców ma na nasz organizm działanie wychładzające, dlatego warto spożywać je w umiarkowanej ilości, a jeśli mamy skłonności do przeziębień najlepiej ograniczyć do minimum. Cytrusy można z powodzeniem zastąpić surowymi, rodzimymi owocami oraz sokami i ekstraktami z nich. Dodam, że działanie wychładzające ma również zielona herbata.

Źródła zdrowia

Zanim jednak przejdziemy do tego, co warto mieć w naturalnej domowej apteczce, trzeba zaznaczyć, że… podstawą naszego zdrowia jest ruch na świeżym powietrzu (np. spacer, bieganie, jazda na rowerze). Bez względu na pogodę – na każdą można się odpowiednio ubrać. Intensywny ruch na zewnątrz dotlenia nasz organizm i pobudza układ odpornościowy do produkowania białych ciałek krwi.

Kolejną istotną kwestią jest to, iż odporność pochodzi z… jelit. Niekorzystne zmiany w składzie flory jelitowej wpływają na pogorszenie naszego stanu zdrowa. Pojawiają się choroby, w tym nerwowe i depresje, niedobory pokarmowe, a nawet nadwaga. Warto zadbać o obecność „dobrych bakterii” w naszych jelitach. Regularne zażywanie probiotyków zmniejsza częstość lub łagodzi przebieg przeziębień. Wśród bakterii, które potrafią “przetrwać” proces trawienny i dotrzeć żywe do jelita grubego, wyróżniamy między innymi: Lactobacillus casei Shirota, Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus acidophilus. Więc jeśli nie możemy lub nie chcemy spożywać np. jogurtów (nawet nieżywe bakterie mogą mieć korzystny wpływ na układ odpornościowy), kiszonek (byle nie były wytwarzane przy użyciu octu lub  podgrzewania) warto zaopatrzyć się w preparaty probiotyczne. Istotne jest to, iż należy przyjmować je regularnie minimum przez trzy tygodnie.

Jeśli mamy już w naszych jelitach trochę probiotyków, czyli dobrych bakterii, warto wesprzeć je prebiotykami, czyli substancjami balastowymi, przeznaczonymi jedynie dla nich. Pomoc w walce z zarazkami zapewnimy jedząc: czosnek, cebulę, cykorię, szparagi, pora, karczochy, topinambur, zielone banany, pełne ziarno pszenicy, żyto, owies, wężymord.

Rośliny i minerały wzmacniające odporność

Brodziuszka wiechowata – ekstrakt z jej liści wspomaga leczenie przeziębień i rożnych infekcji. Ma działanie bakteriobójcze. Wzmacnia organizm w stanach osłabienia, stresu; pomaga odzyskać apetyt w czasie rekonwalescencji po chorobie.

Czerwone winogrona – spożywanie ich na surowo lub w formie soku jest jednym z najlepszych naturalnych sposobów na wzmocnienie układu odpornościowego. Czerwone winogrona zawierają witaminy A, C, B6, potas, wapń, żelazo, fosfor, folian, magnez i selen. Flawonoidy w nich zawarte są silnymi przeciwutleniaczami. Czerwone winogrona mają właściwości antybakteryjne i przeciwwirusowe, dzięki temu chronią przed wieloma infekcjami.

Cynk organiczny – jest ważnym minerałem śladowym, który bierze udział w bardzo wielu procesach w naszych organizmach, reguluje aktywność ponad dwustu enzymów. Działa antywirusowo, zapewnia właściwe funkcjonowanie błoń śluzowych, reguluje pracę trzustki i tarczycy.

Owoce dzikiej róży – obfitują w witaminę C, mają jej około czterdzieści razy więcej niż cytrusy. Poza tym zawierają witaminy A, B, K oraz flawonoidy. Składniki te wzmacniają odporność organizmu.

Sok z czarnego bzu – owoce czarnego bzu są dobrym naturalnym źródłem witamin A, B i C. Przeciwutleniacze i flawonoidy zawarte w soku wspomagają aktywność układu odpornościowego. Od dawna uważa się, że sok z czarnego bzu jest skutecznym lekarstwem na przeziębienie, wspomaga organizm w trakcie grypy oraz przyczynia się do zwalczenia zapalenie zatok.

Owoce aceroli – mają jedną z najwyższych zawartości witaminy C, która wspiera układ odpornościowy. Witamina C stymuluje produkcję białych krwinek, które zapewniają ochronę przed niebezpiecznymi patogenami. Poza tym jest ważnym składnikiem wspierającym organizm w powrocie do zdrowia.

Pestki dyni – antyoksydanty w nich zawarte zmniejszają stan zapalny w organizmie i pomagają chronić komórki przed szkodliwymi wolnymi rodnikami. Przyczynia się to do ochrony organizmu przed wieloma chorobami. Pestki dyni bogate są w magnez, cynk, żelazo, wapń, fosfor. Ich działanie przeciwpasożytnicze jest powszechnie znane.

Jeżyny – charakteryzują się dużą ilość witaminy C, K oraz magnezu. Zawierają również witaminy z grupy B, witaminę A oraz składniki mineralne: wapń, żelazo, fosfor, potas i cynk. Jeżyny są także dobrym źródłem aminokwasów i błonnika pokarmowego. Wszystko to korzystnie wpływa na zdrowie wzmacniając między innymi naszą obronę immunologiczną.

Pelargonia afrykańska – ekstrakt z korzenia tej rośliny ma działanie zapobiegające przywieraniu bakterii i wirusów do błon śluzowych. Dodatkowo stymuluje system odpornościowy organizmu. Zawiera witaminy, minerały i aminokwasy, które poprawiają funkcjonowanie organizmu i chronią go przed chorobami.

Czosnek i Cebula na zdrowie

Czosnek jest bakteriobójczy, uważany za naturalny antybiotyk. Stosowany w odpowiednich ilościach zmniejsza poziom cholesterolu. Zawiera witaminy z grupy B,  witaminę C oraz wapń, fosfor, cynk, mangan czy potas. Jest jednak ciężkostrawny, więc nie warto przesadzać z ilością spożycia. Natomiast cebula  bogata w substancje bakteriobójcze oraz witaminę C, od dawna była używana w formie syropu jako lek na kaszel i przeziębienie. Dzięki zawartości minerałów takich jak fosfor, magnez cynk, krzem, wzmacnia ogólną odporność organizmu. Zawarte w cebuli olejki eteryczne wspomagają udrażnianie nosa w trakcie infekcji górnych dróg oddechowych.

Związki zawarte w czosnku i cebuli są lepiej przyswajalne, kiedy spożywamy je z dodatkiem tłuszczu roślinnego. Jedząc więc kanapkę, z którymś z nich, można pokropić je na przykład oliwą z oliwek. I tu właśnie ważna informacja: czosnek warto najpierw rozgryźć, nie połykać od razu. Wtedy już w jamie ustnej uwalniają się olejki eteryczne i przenikają do organizmu.

Mała ciekawostka o czosnku i cebuli. Były one używane jako pokarmy od starożytności. Najpierw elita społeczna gustowała w czosnku, natomiast cebula pozostawała do pospólstwa. Później trend się odwrócił, arystokracja zajadała się cebulą, za to czosnek był dla ludzi biedniejszych.

Jak jeszcze wesprzeć odporność?

Zamiast kolejnej herbaty czy kawy, kiedy mamy ochotę na coś cieplejszego do picia, możemy przygotować ciepłą wodę z plasterkiem cytryny i plasterkiem imbiru. Jeśli ktoś używa, można posłodzić łyżeczką miodu. Inną opcją jest picie rozcieńczonych z wodą soków z wymienionych owoców (np. z czarnego bzu, czerwonych winogron).

Można również kupić gotowe produkty i syropy podnoszące odporność. Jeśli na takie się zdecydujemy warto szukać tych bez zbędnych dodatków i konserwantów. Przechowywanie w lodówce nie jest zbytnio obciążające, a nieobecność syntetycznych środków konserwujących zawsze jest na wagę złota.

Trzeba jednak pamiętać, że żadne suplementy nie pomogą, jeśli zabraknie w naszej codzienności odpowiedniej dawki ruchu na świeżym powietrzu oraz właściwego odżywiania.

Oto niektóre z gotowych produktów stosowanych przez moją rodzinę i bliskich znajomych: syrop dla dzieci SunVital (od 6. roku życia, można podawać po posiłku, a nawet rozcieńczyć z wodą lub sokiem), dla dzieci i dorosłych Vita C lub tylko dla dorosłych OptiCNaturel, kapsułki wspierające odporność OptiImmunit, probiotyk Dicoflor 60.

Żródełka:  Giulia Enders, Historia wewnętrzna, Łódź 2017; O. Andrzej Czesław Klimuszko, Wróćmy do ziół leczniczych, Warszawa 1988, https://www.sciencedirect.com/

Podziel się